Skip to content

”ვისაც გსურთ”

October 21, 2012

ალექსანდრე ჭავჭავაძე: ვისაც გსურთ

ვისაც გსურთ ჩემთა ამბავთა ცნობა,
მისმინეთ ჭირში ფლობილს;
მისმინეთ, ვით მაქვს ჭმუნვა და თმობა
ურვისგან გულშეპყრობილს.

მას ვჭვრეტ პატიმრად, ვის მონებს გული,
მისთვის გლახ განწირული;
მაქვს მწუხარება ზედა-ზედ რთული,
მარად მეახლვის წყლული.
ვისაც გსურთ და სხვა.

გუშაგნი ბევრნი თვითოსა მცველად
გვყვან ნების წარმტაცველად;
ხვალ სხვანი მოვლენ მათს გამომცვლელად,
გველივე ჰშთება გველად.
ვისაც გსურთ და სხვა.

ლმობითა ვხედავ ყოვლთ წარმავალთა
მოხუცთა, ვაჟთა, ქალთა.
გრძნობა რაიმე აღმივსებს თვალთა
და მადენს ცრემლთა ცხართა.
ვისაც გსურთ და სხვა.

კაცთ უბედობა, თუმცა სატირე, –
გარნა რად განსაკვირე, –
ამა სოფლისა დიდი და მცირე
არს ცვალებისა მზირე.
ვისაც გსურთ და სხვა.

ალექსანდრე ჭავჭავაძის ეს ლექსი მე-18 საუკუნეში ჩამოყალიბებული ლიტერატურული მიმდინაარეობის- რომანტიზმის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია. ლექსში იგრძნობა ამ მიმდინარეობისათვის დამახასიათებელი ნიშნები, რომლებზეც განხილვასთან ერთად ვისაუბრებ.

დასაწყისში პოეტი მიმრთავს მკითველს, ვისაც მისი ამბის გაგება სურს. იგი საკუთრ განცდებსა და ემოციებს ეპითეტებით გადმოსცემს. ამბობს, რომ გასაჭირშია ჩვარდნილი, და დარდისაგან არის გულშეპყრობილი. მას მწუხარება სდევს თან.

ლექსის პირველ სტროფში არ ჩანს ჭავჭავაძის დარდის მიზეზი, თუმცა ლექსის ბოლომდე წაკითხვამდეც შეგვიძლია გამოვთქვათ ვარაუდი ამ საკითზე . ამის საშუალებას კი ალექსანდრეს ბიოგრაფია გვაძლევს, მისი დარდი სამშობლოს ბედმა, ეროვნულმა სატკივარმა გამოიწვია. ლექსის მეორე სტროფში პოეტი სამშობლოს პატიმარს უწოდებს და ამბობს, რომ მას ემონება მისი გული, რომელსაც პატიმრად ჭვრეტს. 

ლექსში კარგად ჩანს, თუ როგორ აქვს პოეტს პირადი განცდები განზოგადებული. მან ყოველი ქართველის სატკივარი, საზოგადო დარდი გაითავისა და სწორედ ეს დარდი აწერინებს მას ლექსს. პოეტი ამბობს, რომ მისი მწუარება მცირედი არ არის. იგი განახლებადია.

მეორე სტროფის შემდეგ ჭვჭავაძე იმეორებს პირველ სტროფს. და არა ამრტო მეორე სტროფის შემდეგ. პირველი სტროფი სულ ოთჯერ მეორდება. ეს რეფრენები ვფიქრობ, რომ ლექსის მთავარი სათქმელის ხაზგასმას ემსახურება.

მეოთხე სტროფში ავტორი იყენებს მეტაფორას-გუშაგნი, რომლებშიც საქართველოს მტრებს გულისხმობს. ამბობს, რომ ქართველებს მტრები ბევრი ჰყავთ, მტრები უფლებათა წარმთმევნი. ამ სტროფში პოეტი უდიდეს უიმედობასა და პესიმიზს ამჟღავნებს. იგი წერს, რომ მომავალში სხვა მტერი მოვა, ”გველი შტება გველად”. ბოლო ფრაზაში მან მტრის სიბოროტის ხაზგასასმელად იგი გველეშაპს შეადარა. ავტორი ამ სტროფში ავლენს მომავლისადმი პესიმისტურ დამოკიდებულებას, რაც რომანტიზმისათვის არის დამახასიათებელი. იგი ფიქრობს, რომ საქართელო არასდროს იქნება მტრისაგან მოსვენებული.

შემდგომში პოეტი საუბრობს ქვეყნის წარმავლობაზე, რაზე ფიქრიც ყველა ქვეყნის რომანტიკოსთათვის არის დამახასიათებელი. თითქოს ეს თემა ლოგიკურად არ უკავშირდება ლექსის არსს, თუმცა ჭავჭავაძემ მისი საშუალებით ძალზედ საინტერესო პარალელი გაავლო. მე ვფიქრობ, რომ სწორედ წარმავლობას მიიჩნევს პოეტი უიმედობის მიზეზად. იგი თლის, რომ მართალია რუსეთი გამუდმებთ ვერ იქნება საქართველოს მტერი, თუმცა მას სხვა მტერი შეცვლის.

პოეტში უარყოფით ემოციებს, მწუხაებას იწვევს ქვეყნის წარმავლობა.. ამბობს, რომ დიდიც და პატარაც, მოხუციც და ახალგაზრდაც ცვლილებების მომსწრეა. მე ვფიქრობ, რომ ამ ლექსის მთავარი სათქმელი მხოლოდ პოეტის პირადი განცდების გადმოცემა არ არის. ჩემი აზრით ლექსის მთავარი დანიშნულება არსებული ვითრების თვალსაჩინოდ წარმოჩენა და საზოგადებისათვის განსხვავებული ფორმით მიწოდებაა.

32 Comments leave one →
  1. October 26, 2012 7:58 pm

    chemi qartulis davalebas gavs

    • October 29, 2012 3:55 pm

      xo, davalebad mqonda mec. sheni azrebi am leqis shesaxeb da periprazivit.🙂

  2. November 10, 2012 2:49 pm

    vaimee romantizmi ar miyvars😀

    • November 10, 2012 2:52 pm

      მე სულით და გულით რომანტიკოსი ვარ ;დ

      • November 10, 2012 6:37 pm

        literaturuli romantizmi ar miyvars me da ai ise romantiul adamianebs ro uwodeben yoveldgiur cxovrebashi egeti mec var mgoni😀 mara ai es warsuls ro mistirian da ragaca mzaravs ra vqna😀

      • November 10, 2012 7:01 pm

        მე ჩემდა საუბედუროდ წარსული მაქვს გაიდეალებული და იმედია დავიბრუნებ ოდესმე.🙂

      • September 21, 2015 7:57 am

        Gexvewebit vah droni dronis analizi damawerinet

  3. September 1, 2013 11:32 am

    დიდი მადლობა ძალიან დამეხმარა

  4. September 18, 2013 12:27 pm

    -Ihii Maadloobaa :* Dzaaliann Gaamomadgaa :*

  5. Qajaia!!!!!! permalink
    September 19, 2013 2:03 pm

    shen chemi qartulis gakvetili shecvale :*😀

    • September 19, 2013 2:15 pm

      უარესობისკენ თუ უკეთესობისკენ?

      • Qajaia!!!!!! permalink
        September 19, 2013 2:16 pm

        ratqmaunda uketesobisken🙂

      • September 19, 2013 2:21 pm

        მაშინ მოხარული ვარ❤

  6. eto permalink
    September 23, 2013 6:46 pm

    dzaan damexmara diidi madloba mariam )))

  7. September 24, 2013 12:44 pm

    აუუ რა გამახარე შენ ხო არ იცი😀 dzaan gamomadgaa :*

    • October 6, 2013 2:47 pm

      კარგია.❤ მაშინ ამიერიდან დავწერ ხოლმე მსგავსი ტიპის პოსტებს.🙂

  8. November 3, 2013 10:46 am

    shen me mishvelee!!

  9. lizi permalink
    December 27, 2013 7:57 pm

    vaimee rakaiiia didi madloba❤

  10. September 20, 2014 5:11 pm

    leqsis mxatvruli analizi maqvs dasaweri da es gamomadgebaa?:/

  11. September 21, 2014 8:47 pm

    🙂 dzaaan damexmaree😀 exa vswavlob xvalistvis🙂

  12. September 22, 2014 2:06 pm

    ra tqma unda gamogadgeba es tema mxatvrul ianalizis dasaweread , radgan mxatvrul anlizshia mocemuli metafora, epitetebi. gapirovneba da a .sh

  13. September 22, 2014 2:06 pm

    aq ki es yvelaferia gadmocemuli metaforidandawyebuli epitetit damtavrebuli :*🙂

  14. September 22, 2014 2:32 pm

    madloba dzaliandamexmara) didi madloba mariams :*

  15. September 23, 2014 10:26 am

    gg

  16. September 23, 2014 10:27 am

    auuu gtxoovv raaa aleqsandre chavchavadziss samshoblos satkivariii pirdapiri da shefarviittt ess davalebbaaa maqq sheeegidzliaa damexmaro?

  17. September 23, 2014 4:40 pm

    taakooo gadawere kargda daaa miigee orianiiiiiiiiiiiiiiii :P:P:P::D:D:D::DD

  18. September 23, 2014 4:41 pm

    iicode vetyvi mziasssssssssssssssssssssssssssssssss

  19. ანა permalink
    October 5, 2014 9:13 pm

    შენი თემააა ძაან მაგარიაა და ძაან დამეხმარებაა ხვაალ ქართულის საკონტროლოზეეე ^_^ თეენქიუ :დ

  20. ekuna permalink
    September 17, 2015 8:32 pm

    dzalian damexmara didi madloba<3

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: